معصومه علی حسینی – دیار آذربایجان : یکی از پایدارترین فرآیندهای جامعه بشری فرآیند شهرنشینی بوده که در قرن بیستم شتاب بیشتری یافت و رشد آن در قرن بیست و یکم به حدی رسید که پدیده‌ای تحت عنوان شهری شدن جهان به وجود آمد.

قدمت و اهمیت شهرنشینی و عنایت صاحبان قدرت، اندیشمندان همه قرون و عصرها را واداشته تا بر جنبه‌های مختلف جسم و روح شهر درنگ کنند و بکوشند تا قانونمندی‌های زندگی را دریابند و بر پایه یافته‌های خود به طراحی و برنامه‌ریزی شهری دست یازند و برای مسائل و مشکلات شهر و شهرنشینی چاره‌جویی کنند، روی آوردن سیل‌وار آدمیان به شهرها، انبوهی و ازدحام جمعیت شهرها را با مشکلات متعددی نظیر زیست محیطی، بهداشتی، اقتصادی، اجتماعی و روان‌شناختی روبرو می‌سازد. پس ما اکنون شهری داریم با مسائل و مشکلات بسیار که چه بخواهیم و چه نخواهیم باید در آن زندگی کنیم، در واقع ما وارث معضلاتی هستیم که خود بر خود تحمیل نموده ایم و گریزی از آن نیست.

شهروندی همانطور که روشن است از مشتقات شهر است. شهروندی را قالب پیشرفته «شهرنشینی» می‌دانند. به باور برخی از کارشناسان، شهرنشینان هنگامی که به حقوق یکدیگر احترام گذارده و به مسئولیت‌های خویش در قبال شهر و اجتماع عمل نمایند به «شهروند» ارتقاء یافته‌اند.

مطالعه علمی شهروندی و فرهنگ آن از قرن ۱۹ شکل گرفته است. در زبان فارسی پسوند “وند”  در اصطلاح شهروند نوعی مالکیت را برای اهالی و ساکنان یک شهر به عنوان صاحب و مالک آن، بیان می کند. در حوزه فرهنگ شهروندی شهروندی شامل “مسئولیت پذیری شهری، قانون مند بودن شهروندان، هنجار پذیری از الگو های شهرنشینی”  شده است، ابن خلدون در قالب “علم عمران” به بررسی پدیده شهروندی و شکل گیری فرهنگی آن اشاره می کند؛ هابز از نخستین نظریه پردازان سیاسی که در اندیشه های خود اشاره به فرهنگ شهروندی و بسط نظریه های مشارکت شهروندی  می کند، و دیدگاه بدبینانه داشته است. در اندیشه مارشال در حوزه فرهنگ شهروندی،  اشاره به سه نوع حقوق ( مدنی، سیاسی و اجتماعی) شده، در اندیشه ترنر، حوزه فرهنگ شهروندی و شکل گیری آن اشاره به چهار منبع اساسی ” هویت- حقوق- منابع اقتصادی، فرهنگی و سیاسی- جماعت” شده است.

لزوم آموزش شهروندان در عصر کنونی بر کسی پوشیده نیست و باید فرهنگ شهرنشینی، حقوق شهروندی و قوانین شهری بطور کامل و کاربردی در معرض یادگیری عموم مردم قرار گیرد. در دنیای امروز که سرعت پیشرفت در عرصه علم به دقیقه و ثانیه رسیده است پیوستن به جهان تنها راه ورود به این بزرگراه وسیع و پرتردد است. البته با وجود مسائل و مشکلات عدیده مربوط به فرهنگ شهر نشینی، قوانین مصوب قدیمی، آلودگی هوا، آلودگی های صوتی، ترافیک، اتلاف انرژی، لزوم بستر سازی و اعمال آموزش های مطابق با مسائل روز بسیار مهم می باشد.

تنها با نگاهی کوتاه به ازدیاد جمعیت منتظر در صفوف طولانی بانک ها، خیابان هایی مملو از خودروهایی که رانندگان آنها کلافه و منزجر به پیش روی خود می نگرند، کودکانی که به دلیل فضای کنونی شهرنشینی مخصوصا در شهرهای بزرگ قدم از منزل به بیرون نمی گذارند و والدینی که مضطرب از فضای بیمار گونه جامعه نگران آینده فرزندانشان هستند به سادگی می توان متوجه ضرورت آموزش هایی با متد و محتوایی نوین شد که باید در عرصه آموزش فرهنگ شهروندی بکار برده شود و این یکی از حلقه های گمشته جامعه شهری کنونی ماست که باید برنامه ریزی اساسی در این رابطه در بحث مدیریت شهری صورت گیرد.

انتهای خبر /

 

این مطلب را به اشتراک بگذارید:
balatarin cloob Donbaler viwio Donbaleh Twitter Facebook Google Buzz Google Bookmarks Digg yahoo Technorati delicious